* جرثقيل . ابو على سينا ، حسين بن عبد الله ( د . 427 ق ) . مشار 2 / 533 « جرثقيل » ( چ . حيدر آباد ، 1834 م ، سنگى ) ؛ مشار ، مؤلفين 2 / 779 - 800 « جرثقيل » رسالهء عربى و ترجمهء آن به فارسى ؛ نفيسى 1 / 31 « رسالهء جرثقيل يا جراثقال » و « معيار العقول » ؛ صفا 1 / 628 « معيار العقول » ؛ رياضيدانان ايرانى 319 ؛ رياضيدانان دورهء اسلامى 33 ؛ هدية العارفين 1 / 308 ؛ بروكلمان 1 / 589 ؛ ضميمه‌ى بروكلمان 1 / 812 ؛ سارتن 1 / 709 ؛ سوتر 1 / 86 ش 198 . * جرثقيل . انصارى - جراثقال . * جرثقيل . شهرستانى ، ميرزا محمد حسين فرزند محمد على حسينى مرعشى ( د . 1315 ق ) . ( - كنز الحساب و جز آن ) . ذريعه 5 / 94 . * جرثقيل : كتاب در تشريح و توضيح علم جرالثقيل و علم حكمت طبيعى . از كرشيش ، اگوست ( گزرير ) . ترجمه‌ى فارسى از محمد زكى مازندرانى . استورى ، رياضى 2 / 22 ش ( 1 ) 49 « كتاب در تشريح و توضيح علم جرالثقيل و علم حكمت طبيعى » ؛ مشار 2 / 1529 ( چ . تهران 1374 ق ، سنگى ، 367 + 14 ص ) ، همانجا 2 / 1533 « جرالثقيل » بىنام مترجم . ملك 2 / 179 « جرثقيل » ؟ ؛ نشريه 4 / 41 « كتاب در تشريح و توضيح علم جرالثقيل و علم حكمت طبيعى » . * جرثقيل . ن . در 5 « باب » : يكم در ذكر نام‌هاى آلت‌هاى جرثقيل ، دوم شرح آلات ، 5 « فصل » : 1 - اندر محور ، 2 - اندر محل ، 3 - اندر بكره ، 4 - اندر لولب ، سوم در آنكه الات سه‌گانه را چون از قوه به فعل بايد آورد ، چند « فصل » : 1 - آنكه محور چون ارغون به فعل درآيد . . . چهارم در تركيب اين آلات با يكديگر ، 4 « فصل » . پنجم انجام كتاب و معانى پراكنده . آغاز : حمد له . صلات . باب اول در ذكر نام‌هاى آلت جرالثقيل . بدانكه آلت‌ها پنج است : اول محور و محور و بكره و لولب و اسبى بيان كرده‌اند . نسخه‌ها 1 / 158 ، 407 « جرالاثقال » چند گفتار از اين‌گونه . دايرة المعارف ش 3 / 24 عكس ؛ ملك 2 / 180 . * جعفريهء حساب . خفرى - الجعفريه فى المسايل الحسابيه . * جعفرية الحساب . ن . در استخراج ضماير از اعداد . آغاز : در استخراج ضماير از اعداد و اسامى منقول از « جعفرية الحساب » . ملى 9 / 408 . * الجعفريه فى مسايل الحسابيه : جعفريهء حساب . خفرى ، قوام الدين حسين فرزند شمس الدين محمد . در 1 « مقدمه » و 5 « مقاله » و 1 « خاتمه » . در حساب و جبر و مقابله و خطائين و مساحت ، به نام شاه سلطان جعفر : مقدمه در تعريف آنچه به آن احتياج است ، مقاله‌ى 1 - در طريق مفتوحات ، 2 - در جبر و مقابله و خطايين و اربعه‌ى متناسبه ، 3 - قواعد غريبه و نوادر حساب ، 4 - حساب اهل تنجيم ، 5 - مساحت ، خاتمه . استخراج ضماير از اعداد . آغاز : حمد و ثنا خالقى را كه وجود هر موجود رشحه‌اى از بحر جود اوست . نسخه‌ها 1 / 159 ( 3 نسخه ) ؛ ذريعه 5 / 109 ( 1 نسخه ) ؛ استورى ، رياضى 3 / 27 « الجعفريه فى المسايل الحسابيه » .